Chcemy pełnego znakowania żywności pod kątem GMO!

0
168

Sharing is caring!

INFORMACJA PRASOWA                                                                                             Łódź, dn. 05.12.2016 r.

Obywatele rekomendują: Chcemy pełnego znakowania żywności pod kątem GMO!

W dniach 1 – 2 października 2016 roku w Warszawie odbył się panel obywatelski na temat znakowania żywności pod kątem braku lub obecności w niej genetycznie modyfikowanych organizmów (GMO). Organizatorami tej deliberacyjnej formy konsultacji społecznych byli Instytut Spraw Obywatelskich (INSPRO) oraz Federacja Zielonych – Grupa Krakowska. Celem przeprowadzenia panelu było wypracowanie rekomendacji dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Głos obywateli RP
Panel obywatelski jest metodą konsultacji, która pozwala obywatelom wyrazić zdanie na wybrany temat. Taki sposób zasięgania opinii społeczeństwa jest już dobrze znany mieszkańcom Danii, Holandii, Niemiec. Od niedawna jest również stosowany w Polsce.
„Zajmujemy się działalnością społeczną od 1996 roku. Bardzo nam zależy na wzmacnianiu w Polsce różnych narzędzi demokracji uczestniczącej. Zainspirowani przykładem działań Marcina Gerwina, inicjatora panelu obywatelskiego w Sopocie, sięgnęliśmy po tę metodę. Postanowiliśmy poświęcić panel obywatelski znakowaniu żywności pod kątem obecności lub braku GMO w całym łańcuchu produkcji. Zależy nam na wypracowaniu rekomendacji, które przekażemy do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi” – mówi prezes INSPRO, Rafał Górski.
Zasady panelu obywatelskiego
Panel obywatelski polega na wybraniu preferowanych przez obywateli opcji na temat, który został poddany dyskusji w trakcie debaty zamkniętej. Uczestniczy w niej losowo dobrana grupa osób, której skład jest tworzony z uwzględnieniem kryteriów demograficznych, takich jak: płeć, wiek, wykształcenie, miejsce zamieszkania. Wyłonione w ten sposób grono słucha wystąpień ekspertów, reprezentujących różne stanowiska wobec poruszanej przez panel kwestii. Po każdym wystąpieniu eksperta uczestnicy panelu zadają pytania.
Zadaniem uczestników panelu jest wypracowanie rekomendacji do zagadnienia, poruszonego przez panel. Rekomendacje muszą uzyskać poparcie większości uczestników panelu, z zachowaniem ustalanego „progu konsensusu” (jeśli nie uda się wypracować jednego stanowiska decyzję podejmuje się w drodze głosowania). Panel stwarza okazję do wyrobienia pogłębionej opinii w danej sprawie dzięki debacie wewnątrz grupy i dialogowi z ekspertami, a nawet zmiany pierwotnego stanowiska przez członków panelu.
Skład i przebieg panelu
Panel obejmował mieszkańców województwa mazowieckiego. Uczestnicy zostali wyłonieni w drodze losowania spośród osób, które odpowiedziały na otwarte zaproszenie, zgłaszając się do udziału w procesie i spełniły warunki reprezentatywności dla województwa (pod kątem miejsca zamieszkania, wieku i płci). W skład panelu weszło 16 osób: 11 kobiet i 5 mężczyzn.
Dyskutowano podczas dwóch dni weekendowych 1 i 2 października. Pierwszego dnia eksperci prezentowali swoje tezy i odpowiadali na pytania uczestników. Drugiego dnia paneliści dyskutowali na temat poszczególnych wątków związanych z tematem panelu, wypracowywali modele rozwiązań, wybierali rekomendacje do przekazania Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Przebieg całego panelu moderowała Ewa Stokłuska z Pracowni Badań i Innowacji Społecznych Stocznia, osoba neutralna, niezwiązana z organizatorem panelu i poruszaną tematyką.
Grono ekspertów
Eksperci poruszali zagadnienia związane z GMO, bezpieczeństwem żywności i znakowaniem produktów żywnościowych. Każdy z ekspertów miał jednakowy czas na swoje wystąpienie. Co istotne, reprezentowali oni różne punkty widzenia.
W gronie ekspertów znaleźli się:
Prof. Tomasz Twardowski, Instytut Chemii Bioorganicznej PAN

  • Prof. Krzysztof Kud, Politechnika Rzeszowska
  • Dr Wojciech Zalewski, bloger, http://gmo.blog.polityka.pl/
  • Prof. Stanisław Kowalczyk, Szkoła Główna Handlowa
  • Przemysław Gawlas, Stowarzyszenie „Soja Naddunajska”
  •  Dr Piotr Ochodzki, Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin-Państwowy Instytut Badawczy
  •  Dariusz Łomowski, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
  •  Prof. Tadeusz Żarski, SGGW, doradca Ministra Środowiska
  •  Dorota Metera, Bioekspert Sp. z.o.o. – Jednostka Certyfikująca w Rolnictwie Ekologicznym
  •  Małgorzata Woźniak, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Departament Hodowli i Ochrony Roślin

Wypracowane Rekomendacje potwierdzają wyniki wcześniejszych badań opinii publicznej i fakt, że temat znakowania żywności jest kluczowy dla polskich konsumentów. Przeprowadzone na zlecenie

INSPRO przez Millward Brown (wrzesień 2013) badanie „Polacy o GMO” wykazało, że konsumenci w kwestii oznakowania żywności pod kątem obecności/braku GMO mają określone zdanie: 73,1% Polaków domaga się znakowania żywności „wolne od GMO”, 9 na 10 osób wśród rodziców dzieci w wieku poniżej 2 lat również chce takiego systemu, zaś 56,8% respondentów mając wybór, wybrałoby produkt od zwierząt karmionych paszą wolną od GMO. Ponadto w badaniu CBOS „Polacy o bezpieczeństwie żywności i GMO” (2013) 65% respondentów domagało się zakazu upraw GMO w Polsce.

REKOMENDACJE OBYWATELSKIE W SPRAWIE ZNAKOWANIA ŻYWNOŚCI POD KĄTEM GMO
Reprezentatywna grupa obywateli panelu obywatelskiego uznała, że obecnie funkcjonujące w Polsce rozwiązania prawne niedostatecznie chronią prawa konsumentów i należy wzmocnić system znakowania tak, aby umożliwić w pełni świadomy wybór żywności, która trafia na talerze Polaków. Uczestnicy panelu jednogłośnie opowiedzieli się za potrzebą ujednolicenia i usankcjonowania na poziomie ustawowym kwestii znakowania obecności GMO w produktach żywnościowych w całym łańcuchu produkcji.
W toku debaty wypracowano kilka konkurencyjnych szczegółowych rozwiązań dotyczących sposobu znakowania, spośród których ostatecznie głosowaniu poddane zostały dwa modele, z których w głosowaniu większością głosów uznaną za akceptowalną granicę konsensusu (12 do 4; poparcie w grupie na poziomie 75%) jako rekomendację panelu wybrano następujące rozwiązania:
1. Wprowadzenie na mocy uregulowania ustawowego obowiązkowego znakowania wszystkich produktów wyprodukowanych z użyciem GMO – nie tylko tych zawierających >0,9% GMO (zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami, w tym rozporządzeniem (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego  i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy), ale także np. pochodzących od zwierząt karmionych paszami GMO (np. mięso, nabiał, jaja); 2. Wprowadzenia ujednoliconego znaku graficznego „wyprodukowane przy użyciu GMO” dla wszystkich produktów spełniających wskazane powyżej przesłanki, umieszczanego w widocznym miejscu na etykiecie produktu; 3. Opisanemu powyżej znakowi graficznemu powinno towarzyszyć szczegółowe wyjaśnienie w zakresie „użycia GMO” dla danego produktu, np. wskazanie składnika GMO lub informacja „pochodzi od zwierząt karmionych paszą GMO”. Informacja taka powinna znajdować na etykiecie produktu, w miejscu gdzie przedstawiany jest jego skład.
Ponadto panel przyjął jednogłośnie następujące rekomendacje towarzyszące dotyczące procedury znakowania:

4. System znakowania powinien być nadzorowany przez instytucje państwowe, w oparciu o wyniki badań prowadzonych przez certyfikowane przez państwo jednostki badawcze. 5. Wprowadzenie do ustawodawstwa następujących gwarancji związanych z egzekwowaniem przepisów w zakresie znakowania: – niezapowiedziane kontrole odpowiednich państwowych instytucji kontrolnych , nadzorowanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi lub inne właściwe instytucje; – kary grzywny za brak właściwego oznakowania lub nieuprawnione użycie znakowania oraz kara w postaci obowiązku wycofania produktu z rynku do czasu wprowadzenia prawidłowych oznaczeń. 6. Działania towarzyszące znakowaniu: – szeroka akcja informacyjno-edukacyjna (np. kampania społeczna) na rzecz rozpoznawalności znakowania, koordynowana przez instytucje państwowe zajmujące się tematyką bezpieczeństwa żywności; – uruchomienie i prowadzenie przez właściwą instytucję państwową bazy internetowej (w formie strony internetowej), w której dowolna osoba może sprawdzić, jaki typ znakowania powinien obowiązywać na wybranym produkcie (np. wykaz produktów, co do których potwierdzone jest użycie GMO w łańcuchu produkcji i które powinny być oznaczone w ten sposób). 7. Dodatkowo paneliści rekomendowali dążenie do ujednolicenia oznakowania żywności w zakresie obecności GMO na poziomie europejskim, a docelowo także globalnym, w tym podjęcie aktywnej roli przez instytucji państwa polskiego na rzecz wypracowania i wdrożenia takiego ujednoliconego systemu znakowania o charakterze międzynarodowym.

Zgodnie z założeniami, jako organizatorzy panelu obywatelskiego i inicjatorzy kampanii społecznej „Wolne od GMO? Chcę wiedzieć!” wypracowane Rekomendacje przekazaliśmy Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Na co dzień monitorując prowadzone przez resort rolnictwa prace nad ustawą regulującą znakowanie żywności „wolne od GMO” w Polsce, zdajemy sobie sprawę, że część z rozwiązań proponowanych przez uczestników panelu może nie być zaimplementowana w proponowanej formie. Jednocześnie liczymy na to, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi weźmie pod uwagę poniższe rekomendacje i resort wykorzysta je w pracach nad nowymi ustawami, bądź w trakcie nowelizacji obecnie funkcjonujących ustaw.

Kontakt dla mediów: Przemysław Stańczak, koordynator kampanii „Wolne od GMO? Chcę wiedzieć!” tel. 519 300 640 e-mail: przemyslaw_stanczak@inspro.org.pl

Więcej na www.chcewiedziec.pl

BRAK KOMENTARZY

Dodaj komentarz